Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası'nda yeni dönem tartışmaları sürerken, geçtiğimiz günlerde kaleme aldığımız “Karapınar artık heyecan değil, sonuç istiyor” başlıklı yazımızın ardından Yılmaz Peker'den görüşme talebi geldi.

Yaklaşık üç saat süren görüşmede Peker, yazımızda yönelttiğimiz eleştirilerin önemli bölümüne doğrudan cevap verdi.

Görüşmenin başında özellikle bir noktayı netleştirmek gerekiyor:

Bu görüşme, Yılmaz Peker lehine hazırlanmış bir tanıtım röportajı değildir.

Peker'in adaylık sürecine ilişkin açıklamaları, projeleri, geçmiş dönemdeki çalışmaları ve yeni dönem hedefleri kendi ifadeleriyle aktarılırken; bunların Karapınar ekonomisi açısından ne ifade edebileceğini ayrıca değerlendirdik.

Dolayısıyla aşağıdaki haber, Peker'in açıklamaları ile Meke Ajansı'nın değerlendirmesinin birbirinden ayrıldığı bir cevap hakkı dosyasıdır.

Başka bir ifadeyle, ilk yazımızdaki sorularımızı kendisine sorduk.

O da yaklaşık üç saat boyunca cevap verdi.

Şimdi sıra, bu cevapların zaman içerisinde sınanmasında.

“Yeni ekip çok farklı olacak”

Yılmaz Peker'in yeni dönem açısından özellikle üzerinde durduğu başlıklardan biri ekip yapısı.

Peker, mevcut yönetim içerisinden kendisi ve Hüseyin Çevik'in bulunduğunu, yeni dönemde ise ekibin büyük ölçüde değişeceğini ve yaş ortalamasının oldukça genç olacağını ifade ediyor.

Buradaki temel iddia yalnızca yaş değişikliği değil.

Peker, çalışma anlayışının da değişeceğini savunuyor.

Bu noktada genç bir ekibin gerçekten fark yaratıp yaratmayacağı ise yaş ortalamasından çok, ortaya konulan çalışma mekanizmasıyla ölçülebilir.

Çünkü kurumsal yönetimde gençlik tek başına bir performans göstergesi değil.

Asıl mesele;

• karar alma hızı,
• proje üretme kapasitesi,
• finansmana erişim,
• kamu kurumlarıyla koordinasyon,
• özel sektörle ilişki,
• yatırımcı çekme kapasitesi,
• üyeye doğrudan hizmet,
• ölçülebilir sonuç üretme

gibi göstergelerde ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla yeni ekip için gerçek sınav, seçim sonrasındaki ilk gün başlayacak.

Peker'in en dikkat çekici başlığı: “Karapınar kalkınmada öncelikli bölge olmalı”

Görüşmenin en önemli başlıklarından biri, Peker'in Karapınar'ın kalkınmada öncelikli bölge haline getirilmesini en büyük hedeflerinden biri olarak ifade etmesi oldu.

Bu hedef, doğru tasarlandığında ilçenin ekonomik yapısı açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek bir başlık.

Çünkü bölgesel kalkınma politikalarının temelinde, her bölgeye aynı reçeteyi uygulamak yerine, bölgenin kendine özgü ekonomik, coğrafi ve çevresel koşullarına göre yatırım ve teşvik mekanizmalarının oluşturulması bulunuyor.

Karapınar açısından bakıldığında ise tablo biraz daha karmaşık.

İlçe;

tarım + hayvancılık + enerji + OSB + lojistik + jeolojik/turistik değerler

gibi birbirinden farklı ekonomik potansiyelleri aynı anda taşıyor.

Ancak bunların her birinin aynı anda büyütülmesi mümkün değil.

Özellikle su kaynakları açısından ciddi kısıtların bulunduğu bir bölgede, geleceğin kalkınma modeli “daha fazla üretim” cümlesinden önce “hangi üretim, ne kadar suyla ve hangi katma değerle?” sorusunu cevaplamak zorunda.

Tam da bu nedenle Peker'in su meselesini gündeminin merkezine koyması, görüşmenin dikkat çekici taraflarından biri oldu.

“Su biterse Karapınar ne yapacak?”

Belki de üç saatlik görüşmenin en ciddi ekonomik başlığı buydu.

Peker, Karapınar'ın geleceğini yalnızca bugünkü üretim kapasitesi üzerinden değil, suyun geleceği üzerinden düşündüğünü ifade etti.

Bu kapsamda MEVKA ile yapılan çalışmalar ve alternatif gelir kaynaklarına yönelik fizibilite çalışmalarından söz etti.

Odanın internet sitesinde de “Karapınar'da Alternatif Gelir Kaynaklarının Araştırılması Projemiz” başlıklı çalışmanın MEVKA ile Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası arasında imzalandığı görülüyor.

Bu konu, aslında Karapınar'ın önündeki en temel ekonomik sorulardan birine dokunuyor.

Çünkü bilimsel literatürde Konya Kapalı Havzası ve özellikle Karapınar çevresindeki yeraltı suyu seviyelerinin düşmesi, tarımsal sulama baskısı ve obruk oluşumu arasında ilişki kuruluyor. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi'nde yayımlanan bir çalışmada, aşırı yeraltı suyu çekiminin Karapınar çevresinde obruk oluşumu, tuzlanma ve diğer çevresel sorunlarla bağlantısı incelenmiş ve sürdürülebilir su yönetimi ihtiyacı vurgulanmıştı.

2025 yılında yayımlanan başka bir çalışma da Konya-Çumra-Karapınar Alt Havzası'nda kuraklık, çölleşme, artan yeraltı suyu kullanımı ve obruk riskini birlikte ele alıyor.

Dolayısıyla Peker'in;

“Su biterse Karapınar'da ne yapılır?”

sorusunu ekonomik planlamanın merkezine koyması, üzerinde ayrıca durulması gereken bir yaklaşım.

Çünkü su problemi gerçekleştiğinde ekonomik çeşitlendirme yapmak çok geç olabilir.

Ekonomik çeşitlendirme, su krizi yaşandıktan sonra değil, kriz yaşanmadan önce yapılmalıdır.

Alternatif gelir kaynakları neden önemli?

Peker görüşmede, başkan yardımcılığı döneminde hazırlatıldığını ifade ettiği “Karapınar'da Alternatif Gelir Kaynaklarının Araştırılması” çalışmasını da gösterdi.

Bu çalışma açısından temel yaklaşım oldukça önemli:

Karapınar'ın bütün ekonomik geleceğini yüksek su tüketimine dayalı üretime bağlamamak.

Ekonomide buna kabaca risk çeşitlendirmesi diyebiliriz.

Bir ilçenin ekonomik gelirlerinin tamamı tek bir sektöre veya tek bir doğal kaynağa bağlıysa, o kaynağın sürdürülebilirliği bozulduğunda ekonomik yapı da ciddi biçimde etkilenir.

Karapınar açısından tarımın yanında;

• hayvancılık,
• gıda işleme,
• yenilenebilir enerji,
• turizm,
• jeoturizm,
• kültürel ürünler,
• coğrafi işaretli ürünler,
• seracılık,
• imalat,
• lojistik

gibi alanların geliştirilmesi bu nedenle önem kazanıyor.

Ancak burada da kritik soru şu:

Alternatif gelir kaynağı gerçekten alternatif mi, yoksa mevcut kaynakların başka bir biçimde devamı mı?

Örneğin suyu yoğun kullanan bir üretim biçimini başka bir tesis içine taşımak gerçek anlamda çeşitlendirme sayılmaz.

Bu nedenle yapılacak fizibilitelerin yalnızca ekonomik getiri değil, su ayak izi, enerji kullanımı, istihdam, katma değer ve ihracat potansiyeli açısından da değerlendirilmesi gerekiyor.

Karapınar Tülü: Belge alındı, şimdi sıra ekonomide

Görüşmenin bir başka önemli konusu Karapınar Tülü oldu.

Burada ilk yazımızdaki eleştirimizin özü şuydu:

Coğrafi işaret bir sonuç değil, ekonomik sürecin başlangıcıdır.

Karapınar Tülü Dokuması'nın coğrafi işaret süreci gerçekten tamamlanmış durumda. Karapınar TSO'nun açıklamasına göre ürün, 28 Aralık 2022 tarihinden itibaren korunmak üzere 8 Mayıs 2024'te mahreç işareti olarak tescil edilmişti.

Daha önemlisi, oda şimdi bunun ekonomik karşılığını oluşturacak Karapınar Tülü ve Halı Ortak Kullanım Merkezi projesinde ilerliyor.

MEVKA'nın resmi açıklamasında da 2025 SOGEP kapsamında Karapınar Tülü ve Halı Ortak Kullanım Merkezi'nin desteklenecek projeler arasında yer aldığı ve başvuru sahibinin Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası olduğu görülüyor.

Odanın sitesinde ayrıca 31 Temmuz 2026 tarihinde proje sözleşmesinin imzalandığı bilgisi yer alıyor.

Peker'in aktardığı rakamlara göre proje yaklaşık 14 milyon TL bütçeye sahip ve yaklaşık 7 milyon TL MEVKA desteği bulunuyor.

Bu noktada önemli bir ayrım var:

Tescil ekonomik değer değildir.

Tescil, ekonomik değer yaratmanın hukuki ve kurumsal altyapısını oluşturur.

Bir coğrafi işaretin gerçek başarısı;

üretici sayısı → üretim miktarı → satış → marka değeri → pazar → ihracat → üreticinin geliri

zincirinde ölçülür.

FAO da coğrafi işaretlerin yerel üretim, kırsal istihdam ve katma değer yaratma potansiyeline dikkat çekiyor. Ancak akademik çalışmalar, coğrafi işaretin üretici gelirine etkisinin otomatik olmadığını, yerel ekonomik koşullar ve değer zincirinin nasıl kurulduğuna bağlı olduğunu ortaya koyuyor.

Dolayısıyla Karapınar Tülü'nün hikâyesi aslında tescille değil, satışla başlayacak.

OSB'de “depo” tartışması

Peker'in anlattığı bir diğer konu Karapınar Organize Sanayi Bölgesi'nin geçmişten bugüne yaşadığı dönüşüm.

Peker, OSB'nin ilk dönemlerinde üretim hareketliliğinin istenen seviyede olmadığını, bu nedenle 18 tohum eleme merkezinin kabul edildiğini, bugün ise yaklaşımın değiştiğini ve fabrikalaşmaya ağırlık verildiğini ifade ediyor.

Ayrıca Karapınar'daki beş LİDAŞ'ın üçünün OSB içerisinde bulunduğunu belirtiyor.

Buradaki temel tartışma aslında OSB'nin ne işe yaradığı sorusudur.

Bir organize sanayi bölgesi yalnızca arsaların üzerinde binaların bulunduğu bir alan değildir.

İdeal ekonomik modelde;

hammadde → üretim → işleme → depolama → lojistik → pazarlama → ihracat

zincirinin mümkün olduğunca yüksek katma değerli halkalarını bölgeye çekmek gerekir.

Tahıl depolamak ekonomik faaliyettir.

Ancak tahılı işleyip un, yem, nişasta, glikoz, protein, biyoyakıt veya başka bir sanayi ürününe dönüştürmek farklı bir katma değer seviyesidir.

Bu nedenle Peker'in “depolama ağırlığından üretim ağırlığına geçiş” vurgusu, ekonomik açıdan tartışılabilir ve ölçülebilir bir hedef ortaya koyuyor.

Fakat yine aynı noktaya geliyoruz:

Kaç fabrika?

Kaç yatırım?

Kaç istihdam?

Kaç ton üretim?

Ne kadar ihracat?

Bunlar açıklanmadığı sürece “fabrikalaşma” kavramı henüz bir hedef olarak kalır.

Seracılık: Su sorununun içinde yeni bir üretim modeli

Peker'in anlattığı projeler arasında seracılık da bulunuyor.

Özellikle OSB içerisinde yaklaşık 1.000 metrekarelik özel bir sera projesinden söz etti.

Bu proje tek başına büyük bir ekonomik dönüşüm yaratacak ölçekte olmayabilir.

Ancak burada asıl önemli olan, model oluşturma ihtimali.

Jeopark: Ekonomiye dokunursa anlamlı

Peker, Karapınar Jeopark projesinin de paydaşlarından olduklarını ve bunu önemli bir alan olarak gördüklerini belirtti.

Burada da mevcut çalışmalar bulunuyor.

Karapınar TSO'nun 2026 tarihli duyurusunda Karapınar Jeopark Eğitim Master Planı Projesi'nin MEVKA ile imzalandığı ve eğitim, farkındalık ve sürdürülebilir turizm ekseninde çalışmalar planlandığı belirtiliyor.

Jeopark açısından ekonomik beklenti yalnızca turist sayısı olmamalı.

Başarılı bir jeopark modeli;

ziyaretçi → konaklama → yeme içme → rehberlik → yerel ürün → hediyelik eşya → ulaşım → etkinlik

şeklinde bir ekonomik zincir oluşturabilir.

Meke Gölü, obruklar, volkanik yapı, Karapınar'ın jeolojik mirası ve kültürel değerleri birlikte değerlendirildiğinde, bu alanın turizm ekonomisine katkı verme potansiyeli bulunuyor.

Ancak burada da aynı soru:

Kaç ziyaretçi?

Kaç gece konaklama?

Yerel esnafa ne kadar gelir?

Kaç yeni işletme?

Kaç istihdam?

Jeoparkın ekonomik başarısı da bu göstergeler üzerinden ölçülmeli.

Eğer sera;

• kontrollü sulama,
• otomasyon,
• iklim kontrolü,
• yüksek verimli üretim,
• atık ısı kullanımı,
• yenilenebilir enerji,
• katma değerli ürün,
• pazarlama ve lojistik

ile birlikte tasarlanırsa, Karapınar'ın su kısıtı altında daha yüksek ekonomik değer üretme arayışının bir parçası olabilir.

Yani mesele 1.000 metrekarelik sera değil.

Bu seranın bir prototip olup olmadığı.

Eğer başarılı olursa 10.000, 50.000 veya 100.000 metrekarelik yatırımların önünü açabilir.

Burada başarı kriteri de basit:

Bir metreküp su başına ne kadar ekonomik değer üretildi?

Bence Karapınar'ın gelecekteki tarım politikalarının temel göstergelerinden biri bu olmalı.

“Oda seminer ve eğitim yuvası olacak”

Peker'in özellikle üzerinde durduğu başlıklardan biri de eğitim.

Ankara ve İstanbul'dan hibe ve destek kurumlarının Karapınar'a getirildiğini, çeşitli bilgilendirme toplantıları düzenlendiğini ancak katılımın zaman zaman düşük kaldığını belirtiyor.

Burada Peker'in kendi ifadesiyle önemli bir problem ortaya çıkıyor:

Bilgiye erişim var, katılım problemi var.

Bu aslında Türkiye'deki birçok yerel kalkınma projesinin karşılaştığı sorunlardan biri.

Bir destek programının duyurulması tek başına yeterli değil.

İşletmenin;

“Ben bu desteğe uygun muyum?”

“Nasıl başvuracağım?”

“Projemi nasıl yazacağım?”

“Ne kadar eş finansman gerekiyor?”

“Başvurudan sonra ne olacak?”

sorularına cevap bulması gerekiyor.

Dolayısıyla oda gerçekten bir eğitim ve danışmanlık merkezi haline gelecekse, seminer sayısından çok başvuru ve sonuç sayısına bakılmalı.

Örneğin;

100 kişi seminere katıldı.

Bu tek başına başarı değildir.

Ama;

100 kişi katıldı, 40 işletme başvurdu, 18 proje kabul edildi ve toplam 50 milyon TL yatırım ortaya çıktı.

İşte bu ölçülebilir bir başarıdır.

Üretici ziyaretleri: Görüşmenin en önemli siyasi-kurumsal ayrıntılarından biri

Peker'in anlattığı bir başka konu, üreticilerin ziyaret edilmesiyle ilgili yaşanan süreç.

İlk etapta üreticilerin bir listesinin hazırlandığını, ilk 10 üreticinin ziyaret edildiğini ancak sonrasında kendisinin başkan adaylığı için çalışıp çalışmadığı yönünde değerlendirmelerin ortaya çıktığını ve bu nedenle ziyaretlerin diğer yönetim kurulu üyelerine dağıtıldığını ifade etti.

Peker'e göre devamında ziyaretlerin istenen şekilde sürdürülememesi nedeniyle çalışma sekteye uğradı.

Burada tarafların kendi siyasi ve kurumsal değerlendirmeleri ayrı tutulmalı.

Ancak bu olay, aslında ilk yazımızdaki temel sorunun neden önemli olduğunu gösteriyor:

Bir kurumun çalışma mekanizması kişilerin siyasi pozisyonlarından bağımsız işleyebiliyor mu?

Eğer bir yönetim kurulu üyesinin saha ziyareti yapması “adaylık çalışması mı yapıyor?” tartışmasına dönüşebiliyorsa, burada kurumsal görev ile kişisel siyasi pozisyon arasındaki sınırın nasıl korunacağı önem kazanıyor.

Kurumsallaşmanın temel amacı da tam olarak burada ortaya çıkıyor:

İş, kişiden bağımsız devam edebilmelidir.

Cratère örneği: Karapınar'ın tarımda katma değer problemi

Görüşmenin belki de en ilginç bölümlerinden biri, Peker'in kendi işletmesi üzerinden anlattığı üretim modeliydi.

Peker, Fransa kökenli Lacaune ırkı koyunlarla süt üretimi gerçekleştirdiğini; yaklaşık 1.000 sağmal kapasiteden, otomasyon ve padok sistemlerinden, yeni doğan hayvanlar için özel bölümlerden, sabit sıcaklık ve çevre koşullarından, doğum sonrası ağız sütü yönetiminden ve doğrudan soğuk tanka aktarılan süt sisteminden söz etti.

Ayrıca işletmenin yaklaşık 2.500 metrekare kapalı ağıl ve sağımhane altyapısından bahsetti.

Lacaune'nin seçilmesi de tesadüfi değil.

Bilimsel çalışmalarda Lacaune, yüksek süt verimi ve özellikle süt yağı açısından güçlü sütçü koyun ırklarından biri olarak değerlendiriliyor. Bir genetik ve üretim çalışmasında Lacaune, sütçü koyunlar arasında yüksek üretim performansına sahip ırklar arasında gösteriliyor.

Dolayısıyla Peker'in işletmesindeki model, Karapınar'daki hayvancılığın “hayvan sayısını artırma” yaklaşımından verim, genetik seleksiyon, hijyen, soğuk zincir ve işleme sanayisine doğru ilerlemesi gerektiği tartışmasına kapı açıyor.

Burada asıl ekonomik değer ise sütün kendisinde değil.

Sütün peynir olmasıyla başlıyor.

Çünkü süt satmak ile yüksek protein ve yağ içeren sütü markalı, standartlaştırılmış, katma değerli bir ürüne dönüştürmek arasında ciddi fark bulunuyor.

Peker'in anlattığı yaklaşık %7,5 yağ ve %6 protein seviyeleri, işletmenin kendi verdiği değerler olarak değerlendirilmelidir. Bunların düzenli laboratuvar analizleriyle doğrulanması halinde, özellikle peynir üretimi açısından önemli bir hammadde avantajından söz edilebilir.

Burada Karapınar için daha büyük bir soru ortaya çıkıyor:

Neden Karapınar sadece hayvan yetiştiren değil, peynir üreten bir merkez olmasın?

Hayvan burada.

Süt burada.

Yem burada.

Üretim bilgisi burada.

Enerji altyapısı burada.

OSB burada.

Eksik olan halka ise bunları markalı ve yüksek katma değerli ürüne dönüştürmek olabilir.

“11 bin yıl önce de peynir vardı” iddiası

Peker, Karapınar ve çevresinin peynir üretimi açısından çok eski bir kültürel geçmişe sahip olduğunu, yaklaşık 11 bin yıl öncesine kadar uzanan bir üretim iddiasından ve Hititler döneminden beri peynir kültürünün varlığından söz etti.

Burada gazetecilik açısından önemli bir ayrım yapalım:

Bu tarihsel iddia ayrıca arkeolojik ve akademik kaynaklarla doğrulanması gereken bir konudur.

Ancak iddianın kendisinden daha önemli olan ekonomik tarafı şu:

Karapınar'ın tarihsel üretim kültürü ile modern gıda teknolojisini birleştirebilirsek, ortaya sıradan bir peynir değil, kökeni, üretim yöntemi ve hikâyesi olan bölgesel bir marka çıkabilir.

Dünyada gıda markalarının önemli bir kısmında ürünün kendisi kadar köken hikâyesi de değer yaratıyor.

Karapınar'ın burada ciddi bir avantajı bulunuyor.

“Pedigree” ve verim takibi

Peker'in anlattığı üretim modelinde dikkat çeken bir başka unsur da pedigree ve kayıt sistemi.

Modern hayvancılıkta genetik kayıtların tutulması, sürünün verim performansının izlenmesi ve damızlık seçiminin veri üzerinden yapılması, hayvancılığı geleneksel üretimden profesyonel üretime taşıyan temel unsurlardan.

Buradaki mantık basit:

En iyi hayvanı rastgele seçmek yerine,

hangi hayvan ne kadar süt verdi, hangi özellikleri taşıyor, yavrusu nasıl performans gösteriyor, hangi genetik hat daha verimli?

sorularına veriyle cevap vermek.

Bu sistem Karapınar ölçeğinde yaygınlaşırsa, hayvancılıkta yalnızca hayvan sayısının değil hayvan başına verimin artırılması mümkün olabilir.

Fuar konusunda hakkını teslim etmek gerekiyor

İlk yazımızda eleştiri dozunu yükseltirken bir şeyi de ayırmak gerekiyor.

Peker, Karapınar'daki tarım, gıda ve hayvancılık fuarının paydaşlarından biri olduklarını ve fuardan yaklaşık yüzde 99 seviyesinde memnuniyet geri dönüşü aldıklarını belirtti.

Fuarın kendisi konusunda bizim sahadaki gözlemimiz de olumlu.

Karapınar TSO'nun resmi sitesinde de 20 Haziran 2026 tarihinde Karapınar Tarım, Gıda ve Hayvancılık Fuarı'nın gerçekleştirildiği ve sektör temsilcileri, üreticiler ve vatandaşların yoğun katılım gösterdiği belirtiliyor.

Burada açıkça söyleyelim:

Bu, başarılı bir organizasyon olarak değerlendirilebilir.

Ancak fuarın başarısını da uzun vadeli ekonomik sonuçlara bağlamak gerekiyor.

Fuara kaç firma geldi?

Kaç ticari bağlantı kuruldu?

Kaç satış gerçekleşti?

Kaç yeni yatırım görüşmesi yapıldı?

Kaç firma Karapınar'a yatırım için geri döndü?

Eğer bu veriler tutulursa, gelecek yıllarda fuarın ekonomik etkisi çok daha net ölçülebilir.

“Kurumsal hafıza var, her şey hemen yapılamaz”

Peker görüşmede mevcut yönetim döneminde kurumun bir kurumsal hafızaya sahip olduğunu ve bazı işlerin hemen değiştirilemeyeceğini de vurguladı.

Bu noktada kendisine kısmen katılmak mümkün.

Bir ticaret ve sanayi odası, seçimden sonra sıfırdan kurulan bir şirket değildir.

Devam eden projeler, sözleşmeler, kurumlararası ilişkiler, bütçeler, personel yapısı, dosyalar ve geçmişten gelen yükümlülükler bulunur.

Dolayısıyla yeni yönetimin ertesi sabah her şeyi değiştirmesi beklenemez.

Ancak bunun diğer tarafı da var:

Kurumsal hafıza, kurumsal hantallığın gerekçesine dönüşmemeli.

Yeni yönetimin görevi mevcut hafızayı silmek değil, iyi çalışan kısmını koruyup işlemeyen kısmını değiştirmek.

Bu nedenle yeni dönemin ilk 100 günü önemli.

Biz Peker'e bir yıl verdik

Görüşmede hazırladığımız soru formunda özellikle “Başarıyı nasıl ölçeceğiz?” başlığını açtık.

Yeni yatırım.

Yeni istihdam.

Yeni işletme.

Üretim artışı.

İhracat.

Diğer göstergeler.

Çünkü ilk yazımızdaki eleştirimizin temelinde tam olarak bu vardı.

Bir yıl sonra yeniden oturduğumuzda elimizde rakamlar olmalı.

“Çok çalıştık.”

“Çok toplantı yaptık.”

“Ankara'ya gittik.”

“İstanbul'da görüşmeler yaptık.”

“Birçok protokol imzaladık.”

Bunların hepsi faaliyet göstergesidir.

Fakat ekonomik başarı göstergesi değildir.

Başarı;

kaç yatırım geldiğiyle, kaç istihdam oluştuğuyla, üretimin ne kadar arttığıyla, ihracatın ne kadar büyüdüğüyle ve üyelerin ekonomik kapasitesinin ne kadar geliştiğiyle ölçülür.

Peki Zade, Ülker ve büyük yatırımcılar?

İlk yazımızda özellikle Zade ve Ülker gibi büyük şirketlerin Karapınar'a yatırım için ne ölçüde hedeflendiğini sormuştuk.

Peker'e de aynı soruyu yönelttik.

Görüşmede bazı temas ve planlamalardan bahsetti.

Ancak burada özellikle bir sınır çiziyoruz:

Bir şirketle görüşmek ile o şirketin Karapınar'a yatırım yapması aynı şey değildir.

Bir yatırımcıya dosya sunmak bir faaliyettir.

Yatırımın gerçekleşmesi sonuçtur.

Dolayısıyla bu dosyada isimleri “Karapınar'a yatırım yapacak şirketler” olarak yazmıyoruz.

Çünkü henüz böyle bir sonuç yok.

Ancak yeni yönetimin önünde ciddi bir hedef olarak duruyor.

Eğer bir yıl sonra Karapınar'a yeni ve büyük bir sanayi yatırımı gelirse, ilk yazımızdaki bu soruyu da memnuniyetle kapatırız.

EKOGEM ve yeni üretim altyapısı

Peker, MEVKA ve TOBB destekleriyle yapılan oda ve ekonomik geliştirme altyapısından da bahsetti.

EKOGEM'in geçmişi de yeni değil. MEVKA'nın daha önceki faaliyet raporlarında Karapınar TSO Ekonomi Geliştirme Merkezi projesinin ajans desteği kapsamında yer aldığı görülüyor.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu:

Bir ekonomi geliştirme merkezinin değeri binasında değil, ürettiği ekonomik sonuçta ortaya çıkar.

Kaç işletmeye danışmanlık verildi?

Kaç proje yazıldı?

Kaç hibe alındı?

Kaç yatırım yapıldı?

Kaç kişi istihdam edildi?

Kaç işletme ihracata başladı?

Bu rakamlar ortaya çıktığında EKOGEM'in gerçek etkisi de ölçülebilir.

Meke Ajansı'nın değerlendirmesi

Buraya kadar Peker'in söylediklerini aktardık.

Şimdi kendi değerlendirmemizi yapalım.

Üç saatlik görüşmenin ardından bizim ilk yazımızdaki bazı eleştirilerimizin yeniden ele alınması gerektiğini düşünüyoruz.

Çünkü Peker'in anlattığı tablo, “hiçbir şey yapılmıyor” şeklinde basitleştirilebilecek bir tablo değil.

Özellikle;

Alternatif gelir kaynakları çalışması,

Karapınar Tülü'nün coğrafi işaret süreci,

Tülü ve Halı Ortak Kullanım Merkezi,

Jeopark Eğitim Master Planı,

seracılık çalışmaları,

EKOGEM,

fuar,

hibe ve destek bilgilendirmeleri

gibi başlıklarda ortada faaliyetler ve bazıları için resmi olarak doğrulanabilen proje süreçleri bulunuyor.

Bu nedenle ilk yazımızdaki “ne yapıldı?” sorusunun bir bölümünün cevabını aldık.

Fakat bizim açımızdan asıl soru değişmedi:

Bunların Karapınar ekonomisine etkisi ne olacak?

Çünkü proje sayısı ile ekonomik kalkınma aynı şey değildir.

Bir projenin gerçek başarısı nasıl ölçülür?

Bizce yeni dönemde beş temel gösterge takip edilmeli:

1. Yatırım

Karapınar'a kaç TL yeni özel sektör yatırımı geldi?

2. İstihdam

Bu yatırımlar kaç kişiye doğrudan iş sağladı?

3. Katma değer

Karapınar'da üretilen ürünün ne kadarı ham madde olarak satılıyor, ne kadarı işlenmiş ürün olarak pazarlanıyor?

4. İhracat

İlçeden doğrudan veya ilçedeki işletmeler aracılığıyla yapılan ihracat ne kadar arttı?

5. Su başına ekonomik değer

Özellikle tarım açısından belki de en önemli gösterge bu.

Kullanılan her metreküp su, Karapınar ekonomisine kaç liralık değer kazandırıyor?

Çünkü su sorunu çözülmeden Karapınar'ın ekonomik geleceğini konuşmak mümkün değil.

Yeni yönetimin en büyük sınavı: Projeyi ekonomik sisteme dönüştürmek

Peker'in anlattığı projelerin çoğunun ortak bir özelliği var.

Tek tek bakıldığında küçük veya orta ölçekli görünen projeler, birbirine bağlandığında daha büyük bir ekonomik model oluşturabilir.

Örneğin:

Karapınar Tülü → coğrafi işaret → üretici → ortak kullanım merkezi → marka → e-ticaret → ulusal pazar → ihracat

veya:

Lacaune → kaliteli süt → işleme tesisi → peynir → marka → coğrafi kimlik → ulusal pazar → ihracat

veya:

Jeopark → ziyaretçi → turizm → konaklama → yerel ürün → esnaf → istihdam

ve:

OSB → yatırımcı → üretim → istihdam → lojistik → ihracat

İşte gerçek kalkınma tam olarak bu zincirlerin kurulmasıyla meydana geliyor.

Bir binanın açılması değil.

Bir protokolün imzalanması değil.

Bir toplantının yapılması değil.

Değer zincirinin tamamlanması.

“Bugün konuştuklarımızı yapmadın dersen başarısız olduk…”

Görüşmenin sonunda Peker'e aslında çok basit bir şey söyledik:

Bugün anlattığınız hedefleri kayda alıyoruz.

Bunun üzerine kendisinin verdiği cevap, görüşmenin belki de en dikkat çekici cümlesiydi:

“Abi bugün konuştuklarımızı yapmadın dersen biz başarısız olduk, yaptın dersen başarılı olduk. İleride görüşeceğiz.”

Biz de bu cümleyi kayda geçiriyoruz.

Çünkü aslında Meke Ajansı'nın ilk yazısında istediği şey tam olarak buydu:

Sözlerin ölçülebilir hale gelmesi.

Bugün için ne “başarı” ilan ediyoruz ne de “başarısızlık”

Yılmaz Peker'in anlattıklarının tamamını gerçekleşmiş proje gibi sunmak doğru olmaz.

Aynı şekilde bunların hiçbir karşılığı yokmuş gibi davranmak da doğru olmaz.

Ortada;

• gerçekleşmiş çalışmalar,
• devam eden projeler,
• desteklenmiş projeler,
• sözleşmesi imzalanmış projeler,
• hazırlanmış fizibiliteler,
• yeni dönem hedefleri

birlikte bulunuyor.

Bunların her birinin statüsü farklı.

Bu ayrımı korumak gazetecilik açısından önemli.

Örneğin Karapınar Tülü'nün coğrafi işaret tescili gerçekleşmiş bir sonuçtur.

Tülü ve Halı Ortak Kullanım Merkezi ise desteklenmiş ve sözleşme sürecine geçmiş bir projedir.

Bir yatırımcının Karapınar'a gelmesi ise gerçekleşmeden önce hedef olarak kalır.

Aynı şekilde yeni yönetimin ihracatı artırması da seçim sonrasında ölçülebilecek bir sonuçtur.

Şehit Ömer Halisdemir Kapalı Sebze ve Sergi Pazarı'nda gerçekleştirilen fuar, daha ilk gününden yoğun ziyaretçi akınına uğradı. Tarım makineleri, traktörler, tohumculuk firmaları, sulama sistemleri, enerji çözümleri ve tarımsal teknolojiler alanında faaliyet gösteren çok sayıda firmanın katılımıyla düzenlenen organizasyon, Karapınar'ın üretim gücünü ve tarımsal potansiyelini gözler önüne serdi.

Bugün saat 14.30'da gerçekleştirilen açılış törenine Karapınar Kaymakamı Şenol Öztürk, Karapınar Belediye Başkanı İbrahim Önal, kurum müdürleri, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri, muhtarlar, üreticiler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Açılış programı mehter takımının gösterisiyle başladı. Mehter marşları eşliğinde fuar alanında oluşan atmosfer, ziyaretçilerden büyük beğeni topladı. Ardından Kigalli çocuklar tarafından sergilenen folklor gösterileri izleyenlerden alkış aldı. Programın devamında protokol üyeleri tarafından konuşmalar gerçekleştirildi.

Karapınar Belediye Başkanı İbrahim Önal yaptığı konuşmada, Karapınar'ın tarım ve hayvancılık alanındaki güçlü konumuna dikkat çekerek bu fuarın ilçenin ekonomik ve sosyal gelişimine katkı sağlayacağını ifade etti.

Karapınar Kaymakamı Şenol Öztürk ise ilçenin üretim kapasitesi ve tarımsal potansiyelinin bu tür organizasyonlarla daha görünür hale geldiğini belirterek fuarın hayırlı olması temennisinde bulundu.

Konuşmaların ardından protokol üyeleri tarafından kurdele kesilerek fuarın resmi açılışı gerçekleştirildi.

Açılış sonrasında protokol üyeleri stantları ziyaret ederek firma temsilcileriyle görüştü. Yerli ve ulusal ölçekte faaliyet gösteren firmalar, ürünlerini tanıtma ve üreticilerle birebir temas kurma fırsatı buldu. Özellikle son model traktörler ve tarım ekipmanlarının sergilendiği alanlar, ziyaretçilerin yoğun ilgisiyle karşılaştı.

Drone görüntülerine de yansıyan kalabalık, fuarın ilk gününde beklenenden çok daha yüksek bir katılıma ulaştığını ortaya koydu. Açık ve kapalı alanlarda kurulan stantların doluluğu, fuarın ticari açıdan da verimli geçeceğine yönelik beklentileri artırdı.

Karapınar'ın küçükbaş hayvancılıkta Konya'nın önde gelen ilçelerinden biri olması, modern sulama sistemlerinin yaygın kullanımı ve tarımsal üretimdeki çeşitliliği düşünüldüğünde, fuarın ilçede düzenlenmesi birçok kesim tarafından doğru bir adım olarak değerlendirildi.

Fuarı ziyaret eden vatandaşların ortak görüşü ise dikkat çekiciydi. İlk etapta organizasyona karşı çekinceleri bulunduğunu ifade eden birçok ziyaretçi, fuarın kapsamı ve kalitesi karşısında şaşkınlık yaşadıklarını belirtti.

Birçok kişinin "beklentilerin altında kalır" düşüncesiyle yaklaştığı Karapınar Tarım, Gıda ve Hayvancılık Fuarı, daha ilk gününde bu algıyı değiştirmeyi başardı.

Karapınar, bu organizasyonla birlikte yalnızca üretimde değil, fuarcılık alanında da iddiasını ortaya koydu.

12-15 Haziran tarihleri arasında ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek fuarın önümüzdeki yıllarda geleneksel hale getirilmesi hedefleniyor.

Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası (KTSO) tarafından organize edilen "Vergi Rekortmenleri Ödül Töreni", Organize Sanayi Bölgesi EKOGEM binası toplantı salonunda gerçekleştirildi.

Programa Karapınar Kaymakamı Şenol Öztürk, ilçe protokolü, kamu kurum müdürleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.

Törende konuşan KTSO Başkanı Mustafa Kemal Sözen, ilçenin ekonomik gelişimine dikkat çekerek, “2024 yılında ilçemizde yaklaşık 2,5 milyon ton tarımsal ve hayvansal üretim gerçekleştirildi. Bu üretim 20 milyar liralık bir ekonomik hacim oluşturdu. Tüm sektörlerde vergi bilinci yüksek bir Karapınar tablosu görmekten gurur duyuyoruz” dedi.

Konuşmasında ilçeye kazandırılan yatırımlara da değinen Sözen, TOBB tarafından yapılan 8 derslikli anaokulu, tescil alınan Karapınar Tülü ve Kavurgası, başvurusu yapılan Karapınar Halısı gibi projelerle ilçe ekonomisinin çok yönlü geliştiğini söyledi.

Kurumlar Vergisi Rekortmenleri

1. Sınırlı Sorumlu Konya Karapınar Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi

2. Kar-Yem Karapınar Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş.

3. Gökcan Tarım Ürünleri Hayvancılık Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

4. Abdullah Zengin Tarım Ürünleri Mühendislik ve Nakliyecilik Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

5. Gündoğdu Tohumculuk Tarım Enerji Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.

Gelir Vergisi Rekortmenleri

1. Mehmet Koçaker – Köse Tarım

2. Ahmet Gündoğdu – Gündoğdu Orman Ürünleri Ahşap, Mobilya, PVC, Alüminyum

3. Cuma Ali Gündoğdu – Gündoğdu Vinç İşletmeciliği

4. Embıya Güler – Özel Özgüler Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi

5. Ufuk Boztaş – Zirai İlaç, Gübre ve Mühendislik

Tören sonunda vergi rekortmenlerine plaketleri takdim edildi.

 Konya'nın ilk meslek okulu olma özelliğini taşıyan Konya Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri, plastik sektörünün ihtiyaç duyduğu ürünleri üreterek gelir elde ediyor.

Konya Sanayi Mektebi adıyla 1901'de ilk öğrencilerini alan Konya Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, 11 alanıyla yaklaşık 1200 öğrenciyi mesleğe hazırlıyor.

Konya Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Fatih Aydın, AA muhabirine, bilişim teknolojileri, biyomedikal cihaz teknolojileri, elektrik-elektronik teknolojisi, makine ve tasarım teknolojisi, matbaa teknolojisi, metal teknolojisi, metalurji teknolojisi, mobilya ve iç mekan tasarımı, motorlu araçlar teknolojisi, plastik teknolojisi, tesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanlarında eğitim verdiklerini söyledi. 

Aydın, okulun Konya'da plastik sektörünün eleman ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Plastik teknolojisi alanında 41 öğrencimiz var. 12. sınıf öğrencilerimiz haftanın 3 günü işletmelere giderek beceri eğitimi görüyor. Öğrenciler bölümü tercih edilebilsin diye sanayicilerimizle işbirliği yaparak 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerimize aylık 2 bin 250 lira karşılıksız burs temin ettik. Ayrıca döner sermaye kapsamında çalışıyorlar. Bunlardan da aylık 2 bin lira civarında destek sağlanıyor. Plastik teknolojileri alanındaki öğrencilerimiz 9, 10 ve 11. sınıfta aylık 4 bin 250 lira civarında gelir elde edebiliyor."

Plastik teknolojileri alanında sanayicilerin desteğiyle kurulan atölyede şu an bir fabrikaya ilaç şişesi kapağı ürettiklerini anlatan Aydın, öğrencinin aldığı eğitimin üretime dönüşmesini gördüğünü dile getirdi.

- "Öğrenci kesinlikle işsiz kalmıyor"

Plastik Teknolojileri Alan Şefi Hatice Çetinkaya, hibelerle oluşturulan atölyede salgın döneminde siperlik üreterek işlerini geliştirdiklerini belirterek, "Sanayiciler, öğrencilerin öğrenerek geldiğini söylüyor. Staja giden çocuklar firmalarda kalıyor. Sektörde çok büyük açık var. Plastik alanı sadece bizim okulumuzda olduğu için ne mezun veriyorsak piyasada o kadar eleman oluyor. Bizim bölüme gelip, 'Ben bu işi yapacağım.' diyen öğrenci kesinlikle işsiz kalmıyor." diye konuştu.

Çetinkaya, atölye sayesinde öğrencinin üretimin her aşamasını gördüğünü, ürünlerin de piyasada beğenildiğini söyledi.

Plastik teknolojileri alan öğretmenlerinden Yeliz Abasız, sipariş üzerine çalıştıklarını vurgulayarak, "Şimdi 60 bin adet ilaç kapağı yapıyoruz. Büyük ihtimalle üretim artacak. Başka firmalardan memnuniyet gelince yeni siparişler alıyoruz. Sesimizi Konya sanayisine duyurmaya çalışıyoruz. Okulla sanayi arasında köprü kurmayı amaçlıyoruz. Çocuklara bu sektörün ne kadar geniş olduğunu, buradan çıktıktan sonra neler yapabileceklerini göstermek istiyoruz. Burası ilk adım. Ne kadar yetiştirirsek o kadar kalifiye oluyorlar." ifadesini kullandı.

10. sınıf öğrencisi Bilal Savsar ise bölümü sevdiğini anlatarak, "Müdürümüz, hocalarımız ve sanayici ağabeylerimiz sayesinde üretim yapıyoruz. Sipariş geldiğinde çok heyecanlanıyoruz. Hem işimizi öğreniyor hem de gelir elde ediyoruz." dedi.

Türkiye'de 8 senedir yaşayan 11. sınıf öğrencisi Afganistanlı Zeynep Niyazi de üretim yaptıkça mutlu olduğunu kaydetti.

Bir otelde düzenlen çalıştayda, kuraklık, zirai don olayları, obruk oluşumu, yeraltı su kaynakları, iklim değişikliği ve hayvancılık konuları ele alındı.

AK Parti Konya Milletvekili Mustafa Hakan Özer ise suyun önemine dikkati çekerek "Bölge için su en öncelikli gündemdir. Tarımsal üretimin devamlılığı için Karapınar'a su temini noktasında tüm kurumlarla iş birliği içinde çalışıyoruz." ifadesini kullandı.

Karapınar Kaymakamı Şenol Öztürk, çalıştaya katılan akademisyen ve katılımcılara teşekkür ederek, "Tarımın her geçen gün stratejik önem kazandığı bir çağda, bu tür bilimsel buluşmalar çok kıymetli. Karapınar'ın potansiyelini daha ileriye taşımak için hep birlikte çalışacağız." dedi.

Karapınar Belediye Başkanı İbrahim Önal da tarımsal üretimde yerel yönetimlerin sorumluluğunun büyük olduğunu vurgulayarak, belediye olarak çiftçilerin yanında olduklarını söyledi.

Programa, İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ramazan Güneri, akademisyenler ve çok sayıda çiftçide katıldı.

Düzce'de faaliyet gösteren firma tarafından geliştirilen yeni nesil mini bahçe traktörü, işlevselliğiyle öne çıkıyor.

Makine ekipmanları üreten firma, AR-GE çalışmalarıyla 12 ile 25 beygir arasında değişen motor gücüne sahip, çeşitli işlerde kullanılabilen mini bahçe traktörleri üretti.

Şirket, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının (KOSGEB) desteğiyle çıkardığı ilk ürünlerini Konya Ticaret Odası (KTO) TÜYAP Konya Uluslararası Fuar Merkezi'nde 8-12 Nisan'da düzenlenen 21. Tarım, Tarımsal Mekanizasyon ve Tarla Teknolojileri Fuarı'nda (21. Konya Tarım Fuarı) çiftçilerle buluşturdu.

Sergilenen ürünlerin arasında 160 santimetrelik uzunluğu ve 90 santimetrelik genişliğiyle öne çıkan, 14 beygirlik, belden kırma şasili ve 3 vitesli "Tarla Faresi" adı verilen traktör, 400 kilogram yük kapasitesinde römork çekebiliyor.

- Mini traktör, çiftçiler tarafından ilgi gördü

Şirketin genel müdürü Aydın Sağlam, AA muhabirine, motorlu 5 aracın ilk kez fuarda tanıtıldığını, "Tarla Faresi" adını verdikleri modelin yoğun ilgi gördüğünü söyledi.

İşlevsel aparatlarla bahçe traktörlerinin çiftçilerin iş yükünü hafifleteceğine dikkati çeken Sağlam, "Arka tekeri sökülerek toprak işleme aparatları takılabiliyor. Her türlü bahçe işlerinde kullanılabiliyor. Çekme, kaldırma, kar kürüme gibi işlemleri yapabiliyor. Tüm ürünlerde yerli motor var. Tamamını yerli mühendislik kabiliyetiyle ürettik. Tasarım, hidrolik sistemler, motor, şanzıman ve diğer aksamlarıyla yerlilik oranı yüzde 90." diye konuştu.

Şirketin diğer ürünleri arasında yer alan 15 beygirlik benzinli motora sahip "Go Traktör" modelinin, ATV benzeri yapısıyla hem taşıma hem de toprak işleme işlerinde kullanılabildiğini belirten Sağlam, 25 beygir gücündeki "TWIN BOX" modelinin de 4X4 çekişli ve çift şanzımanlı yapısıyla farklı arazilerde yüksek performans sunduğunu dile getirdi.

- Ekimde seri üretimine başlanacak

Fuarda çok sayıda sipariş ve bayilik başvurusu aldıklarını anlatan Sağlam, hedeflerinin ürünlerinin yüzde 50'sini ihraç etmek olduğunu söyledi.

Sağlam, ekimde Akçakoca'daki 3 bin metrekarelik kapalı alanda traktörlerin seri üretimine başlamayı planladıklarını vurgulayarak, "Yıllık 1000 adet üretim kapasitemiz var. Uzak Doğu'dan ithal edilen modellerin alternatifi olarak bu ürünü sunmaktan gurur duyuyoruz." ifadelerini kullandı.

Mini bahçe traktörlerinin yalnızca profesyonel tarım değil aynı zamanda hobi amaçlı kullanıcılar tarafından da tercih edildiğini dile getiren Sağlam, yerli